Trẻ bị liệt mặt, da bọc xương vì viêm tai giữa

Trẻ bị liệt mặt, da bọc xương vì viêm tai giữa

Thấy con trai 11 tháng tuổi khóc, cười méo xệch cả miệng, mắt khi ngủ không nhắm lại được, chị Tú Anh (ở Hà Nội) vội đưa con đi khám vì nghĩ con trúng gió. Chị bàng hoàng khi nghe bác sĩ nói con bị biến chứng do viêm tai giữa. Các bác sĩ nội soi tai – mũi – họng cho trẻ.

Trẻ bị viêm tai giữa có thể bị liệt mặt

Bé Tùng Anh, con chị Tú Anh, mới 11 tháng tuổi. Cách đây gần 1 tuần, bé bị ho, chảy mũi và sốt cao 39 độ C, quấy khóc liên tục. Chị Tú Anh nghĩ con bị sốt thông thường nên tìm cách hạ sốt cho con, nhưng cơn sốt không thuyên giảm.

“Cháu chưa biết nói nên chỉ biết quấy khóc cả ngày đêm và liên tục cọ tai vào vai mẹ. Hôm sau tôi thấy khi con khóc, cười, miệng méo lệch hẳn đi và khi ngủ mắt con cũng không nhắm được. Sợ quá, tôi bế con đi khám ở bác sĩ nhi”, chị Tú Anh chia sẻ.

Trẻ bị liệt mặt, da bọc xương

Tại đây, các bác sĩ nghi ngờ bé Tùng Anh bị liệt mặt do tai giữa nên chuyển lên Bệnh viện Đa khoa An Việt điều trị. Đúng như nhận định, ngay khi đưa bé đến viện, các bác sĩ nội soi tai phát hiện màng nhĩ phồng căng, mủ từ tai bé vỡ ào chạy ra cửa tai kèm theo máu.

Các bác sĩ chuyên ngành Tai – Mũi – Họng trẻ em đã nhanh chóng giải phóng mủ trong tai bằng cách chích mở màng nhĩ, hút sạch mủ, đặt ống thông khí để mủ không ứ trong tai giữa. Bé cũng được điều trị tại chỗ bằng kháng sinh, thuốc chống phù nề, corticoid để dây thần kinh số VII nhanh hồi phục. Phải gần 1 tháng sau, bé Tùng Anh mới khỏi hoàn toàn chứng liệt mặt do viêm tai giữa.

Theo PGS.TS Nguyễn Thị Hoài An, nguyên Trưởng khoa Tai – Mũi – Họng trẻ em (Bệnh viện Tai –Mũi – Họng Trung ương), Giám đốc Bệnh viện Đa khoa An Việt, viêm tai giữa là bệnh rất thường gặp ở trẻ em. Nghiên cứu cắt ngang cho thấy, ở lứa tuổi trẻ dưới 5 tuổi, tỷ lệ trẻ viêm tai giữa lên tới 16-20%. Vào mùa đông, tỷ lệ này còn lên tới 25%.

Lý do là giai đoạn dưới 5 tuổi, các em đang hình thành và phát triển hệ thống miễn dịch, tổ chức VA của trẻ bị viêm nhiễm nhiều (dân gian hay gọi là nhiễm khuẩn hô hấp trên). Trẻ dễ tái diễn tình trạng viêm VA, sau đó biến chứng vào viêm tai giữa. Tại Bệnh viện Đa khoa An Việt, số trẻ mắc viêm tai giữa chiếm 50% tổng bệnh nhi đến khám.

Dù là bệnh dễ gặp, dễ điều trị nhưng nếu không can thiệp kịp thời, viêm tai giữa cấp có thể gây nhiều biến chứng mà liệt mặt ngoại biên do tổn thương dây thần kinh số VII là một trong số đó. “Khoảng 2% số trẻ bị viêm tai cấp giữa mắc biến chứng này” – PGS.TS Hoài An nói – “Người lớn liệt mặt do vô căn, trúng gió, co thắt mạch, virus xâm nhập, zona, còn trẻ em thì liệt mặt thường xuất phát từ viêm tai giữa.

Với bác sĩ có kinh nghiệm, khi gặp trường hợp trẻ liệt mặt, thì phải kiểm tra tai ngay. Tuy nhiên, không phải ai cũng biết, có khi lại đi kiểm tra dây thần kinh”.

Với những trẻ bụ bẫm, sức đề kháng mạnh, trẻ bị viêm tai giữa biến chứng biểu hiện khá rầm rộ bằng các triệu chứng như sốt cao, quấy khóc, vỡ ào mủ ra ngoài cửa tai kèm máu. Còn những bé còi xương, suy dinh dưỡng thì lại không biểu hiện rõ rệt như thế. Do đó, các trường hợp này hay bị bỏ sót.

Những biến chứng nguy hiểm khác của viêm tai giữa

Mỗi tháng Bệnh viện Tai – Mũi – Họng Trung ương tiếp nhận hàng ngàn bệnh nhân là trẻ em bị viêm tai giữa. Điều đáng lưu ý là không chỉ số ca trẻ từ 2-5 tuổi nhập viện vì viêm tai giữa tăng, mà số trẻ bị biến chứng nặng vì bệnh này cũng gia tăng chóng mặt. Theo BS Nguyễn Tuấn Như, Phó Trưởng khoa Tai – Mũi – Họng (Bệnh viện Nhi Đồng 1), mỗi năm Bệnh viện tiếp nhận khoảng 1.800-2.000 ca viêm tai giữa, với 60 ca biến chứng nặng vì bệnh này, gấp 6 lần so với cách đây 5 năm.

Trẻ bị liệt mặt, da bọc xương

Ngoài biến chứng tại chỗ như viêm xương chũm, thủng màng nhĩ hay biến chứng gây liệt mặt, trẻ mắc viêm tai giữa cấp nếu không được phát hiện và chữa trị kịp thời có thể dẫn đến những biến chứng nguy hiểm hơn, trong đó có viêm màng não. Trẻ bị viêm màng não thường nhập viện với triệu chứng sốt cao, đau đầu, cứng gáy, co giật, nôn trớ. Đây là những triệu chứng không thể bỏ qua và đòi hỏi sự can thiệp y tế khẩn cấp. Một biến chứng nguy hiểm khác thường dễ bị bỏ sót, đó là trẻ bị tiêu chảy do viêm tai giữa.

“Cách đây không lâu, bé Trần T.N (9 tháng tuổi, ở Hoà Bình) được chuyển đến với chúng tôi trong tình trạng sốt 38-39 độ C ngày thứ tư, quấy khóc nhiều, tiêu chảy cấp, chỉ còn da bọc xương, dù khi sinh ra bé đủ tháng, đủ cân. Nhìn em bé suy kiệt, ai cũng nghĩ đến tình huống xấu nhất là bé không qua khỏi.

Thăm khám chi tiết, chúng tôi phát hiện màng nhĩ bé bị viêm căng phồng, màu xám sẫm. Bé bị tiêu chảy cấp kéo dài do viêm tai giữa chũm cấp khoảng mấy tuần nhưng không ai phát hiện ra. Các bác sĩ chỉ tập trung điều trị tiêu chảy, sử dụng kháng sinh mà không chú ý đến nguyên nhân gốc rễ của vấn đề là viêm tai giữa”, PGS.TS Hoài An nhớ lại.

Ngay khi chẩn đoán ra bệnh, các bác sĩ đã thực hiện thủ thuật mở xương chũm tai, tháo mủ đặc trắng từ trong tai giữa ra, truyền máu, truyền dịch, hồi sức tích cực cho trẻ. Ngay lập tức, tình trạng tiêu chảy chấm dứt. Bé được tập trung bồi bổ dinh dưỡng để phục hồi sức khỏe. Tuy nhiên, nếu không phát hiện kịp thời như vậy, trẻ có thể tiếp tục gặp phải các vấn đề nghiêm trọng khác.

Một biến chứng khác của trẻ bị viêm tai giữa cấp nếu không được điều trị dứt điểm là nguy cơ giảm thính lực. Theo nguyên lý, hệ thống xương con trong hòm nhĩ của em bé đáng lẽ ra phải nằm trong hệ thống khí, giúp di chuyển để dẫn truyền âm thanh từ màng nhĩ vào tai trong.

Tuy nhiên, khi trẻ bị viêm tai giữa, mủ có thể bị ứ đọng trong hòm nhĩ, khiến hệ thống xương con không thể hoạt động bình thường. Khi đó, nếu tình trạng này kéo dài, bé có thể bị xơ nhĩ, dẫn đến mất thính lực vĩnh viễn, và việc phục hồi thính lực sẽ trở nên vô cùng khó khăn, nếu không thể.

PGS.TS Hoài An cho biết thêm, viêm tai giữa cấp là bệnh có thể tái phát nhiều lần nếu không được điều trị đúng cách và đúng phác đồ. Có những trẻ mỗi tháng đều bị viêm tai giữa, với nhiều lần thăm khám và mỗi đợt điều trị là 3-5 lần sử dụng kháng sinh.

Đây là một tình trạng vô cùng nguy hiểm vì không chỉ gây phiền phức cho trẻ mà còn có thể dẫn đến các biến chứng nghiêm trọng hơn nếu không được điều trị dứt điểm. Đặc biệt là những trường hợp trẻ bị liệt mặt, khi bệnh không được phát hiện kịp thời, việc điều trị có thể trở nên khó khăn và lâu dài.

Nhiều bậc phụ huynh vì lo lắng cho con mà bỏ qua các phương pháp điều trị như can thiệp chích nhĩ, đặt ống thông khí, hay nạo VA, gây ra các vấn đề kéo dài. Do đó, việc đưa trẻ đến cơ sở y tế uy tín, để bác sĩ can thiệp đúng lúc, là vô cùng quan trọng để tránh các hậu quả không mong muốn. Bác sĩ luôn khuyến cáo các bậc phụ huynh không nên chủ quan, đặc biệt là khi thấy trẻ có dấu hiệu quấy khóc, chảy mũi, sốt cao hay liệt mặt.

Ngoài ra, nếu viêm tai giữa không được điều trị kịp thời, trẻ cũng có thể gặp phải một loạt các vấn đề về thính giác, như giảm thính lực, thậm chí có thể bị liệt mặt, da bọc xương, hay gặp các biến chứng nghiêm trọng khác như viêm màng não, viêm xương chũm. Khi đó, việc điều trị không chỉ tốn kém mà còn mất nhiều thời gian và có thể để lại di chứng lâu dài.

Bác sĩ cũng nhấn mạnh rằng, trong trường hợp trẻ bị liệt mặt do viêm tai giữa, nếu không được can thiệp sớm, tình trạng có thể trở nên nghiêm trọng và gây khó khăn trong việc phục hồi chức năng. Việc điều trị phải được thực hiện càng sớm càng tốt, để tránh những hậu quả không đáng có đối với sức khỏe của trẻ.

BỆNH VIỆN ĐA KHOA AN VIỆT
Địa chỉ: 1E Trường Chinh – Hà Nội
Điện thoại: 024 62 628 628 – 0968 08 55 99
Email: [email protected]
Website: http://khamtaimuihongnhi.vn
Facebook: https://www.facebook.com/taimuihongnhi/

Xem thêm:

Bông tăm ngoáy tai: Thủ phạm khiến hàng nghìn trẻ nhập viện

Khàn tiếng ở trẻ nếu không điều trị sẽ gây ra những biến chứng rất nguy hiểm